ErikPrikt… dilemma’s: ‘Vaar op je innerlijk kompas’

Foto: ermelo.nieuws.qz0.nl

ErikPrikt… dilemma’s

Vorige week herdachten we de doden en vierden we de vrijheid. De jaren 40-45 rommelden deze week nog na met herinneringen aan 10 mei 1940, het bombardement op Rotterdam. En ondertussen laten we dagelijks de beelden langskomen van vergelijkbare verwoesting en menselijk leed, alleen ‘ietsje verderop’, in Aleppo, Damascus, Bagdad, Kabul. Allemaal veroorzaakt bewust menselijk handelen, in naam van… ja van wat?

In WO II streed het ondergrondse verzet tegen de bezetter, terwijl die zich als het wettelijk gezag beschouwde. Ieder overtuigd van zijn eigen gelijk, van zijn strijd voor een betere wereld. Nu spreken we van de strijd tegen het terrorisme, terwijl die terroristen zich vrijheidsstrijders noemen. Wat al die gewapende conflicten gemeen hebben zijn de slachtoffers, onder zowel strijders als burgers. Allemaal verliezers, ongeacht de ‘winnaars’ van de strijd. Winnaars die elkaar vaak ook weer naar het leven staan.

Verwarrend? Zeker. Waar begint het herstellen van de rechtsorde en waar zinloos geweld? Wanneer is doden legitiem en wie bepaalt dat? En wat zou je zelf doen in moeilijke situaties? Als gedachte-experiment leg ik je het zogenaamde ‘trolleyprobleem’ voor. Je ziet dat een aanstormende trein vijf spoorwegarbeiders zal vermorzelen. Je kan nog net de wissel omgooien, zodat de trein op het andere spoor maar één slachtoffer zal maken. Durf jij de handel over te halen, wetend dat je beslist over het leven van die ene persoon? En wat als het je vader is, of je kind?

Je hoopt natuurlijk dat je een dergelijke keus nooit hoeft te maken, maar ook sommige beslissingen in het dagelijks leven kunnen verstrekkende gevolgen hebben. Rijden met een glaasje op? Je weet dat je een risico neemt. Wel of geen orgaandonor worden? Ook een kwestie van leven of dood. Gelukkig kan je hierbij wel zelf bepalen wat je doet, je eigen ethische afwegingen maken, en al dan niet bijdragen aan een leefbare wereld.

Het goede nieuws is, dat ons dat steeds beter lukt. Want alle zichtbare ellende ten spijt, de kale cijfers bewijzen dat de wereld nog nooit zo veilig is geweest! Vergeleken met vroeger is de kans dat je door geweld om het leven komt miniem. Grote delen van de wereld leven het grootste deel van de tijd in vrede. We leven langer en gezonder, zijn beter gevoed en hoger opgeleid.

Om dat in stand te houden willen we allemaal graag het goede doen. Maar goed en slecht zijn geen absolute begrippen. ‘Het goede’ hangt vaak af van de context en is ook cultureel bepaald. Wat in de ene etnische, religieuze of maatschappelijke groep aanvaardbaar is, wordt in de andere verworpen. Probeer bij het maken van je keuzes te varen op je innerlijk kompas, waarbij je je kernwaarden respecteert, dan is wat je doet in ieder geval op dat moment voor jou het goede. En realiseer je anderen het volledig met jou oneens kunnen zijn.

Erik Slagt

Ermeloër Erik Slagt coacht mensen die ‘een beetje vastlopen’ in hun persoonlijke ontwikkeling. Motto: er is altijd meer ruimte dan je denkt.

Reacties

Cookieinstellingen